Truy xuất nguồn gốc đang trở thành tiêu chí quan trọng tại nhiều thị trường nhập khẩu cà phê lớn. Bên cạnh chất lượng và giá thành, yêu cầu về nguồn gốc, quy trình sản xuất và tính nhất quán của dữ liệu ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong hoạt động thương mại. Từ thực tế làm việc với các đối tác quốc tế, King Coffee ghi nhận yêu cầu này được đặt ra ngay từ quá trình đánh giá nhà cung cấp.
Trước đây, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cà phê chủ yếu được nhìn nhận qua chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng đơn hàng. Hiện nay, nhiều nhà phân phối tại các thị trường có yêu cầu cao còn quan tâm đến khả năng xác minh thông tin xuyên suốt hành trình của sản phẩm.
Theo bà Lê Hoàng Diệp Thảo, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc TNI King Coffee, truy xuất nguồn gốc hiệu quả không bắt đầu từ việc dán tem hay gắn mã ở khâu cuối. Nếu dữ liệu từ vùng nguyên liệu chưa được ghi nhận đầy đủ và nhất quán, các hệ thống xác minh ở những công đoạn tiếp theo sẽ khó bảo đảm tính liên tục của thông tin.
Một cách hiểu phổ biến nhưng chưa đầy đủ về truy xuất nguồn gốc là đồng nhất khái niệm này với việc áp dụng một công nghệ cụ thể. Công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. Điều quan trọng hơn là thông tin phải được ghi nhận, lưu trữ và kết nối xuyên suốt từ sản xuất, thu mua, chế biến đến phân phối. Khi thông tin bị đứt đoạn hoặc mỗi mắt xích sử dụng cách ghi nhận khác nhau, khả năng xác minh nguồn gốc sẽ bị hạn chế dù doanh nghiệp đã đầu tư vào giải pháp công nghệ.
Theo đại diện King Coffee, khoảng cách giữa yêu cầu thị trường và khả năng đáp ứng thực tế vẫn là thách thức của nhiều doanh nghiệp trong ngành. Quá trình số hóa không chỉ đòi hỏi đầu tư hạ tầng mà còn cần sự phối hợp giữa các bên trong chuỗi cung ứng để xây dựng hệ thống dữ liệu kết nối theo tiêu chuẩn thống nhất.
Bà Thảo cho rằng chuyển đổi số trong ngành cà phê cần được nhìn nhận là quá trình nâng cao năng lực quản trị, không chỉ đầu tư công nghệ. Khi dữ liệu được quản lý nhất quán, doanh nghiệp không chỉ đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc mà còn cải thiện khả năng kiểm soát chất lượng và thích ứng với tiêu chuẩn mới của thị trường.
Với ngành cà phê Việt Nam, yêu cầu về minh bạch thông tin sẽ tiếp tục gia tăng khi các tiêu chuẩn thương mại quốc tế ngày càng được nâng cao. Theo King Coffee, đây vừa là thách thức vừa là cơ hội để doanh nghiệp hoàn thiện năng lực quản trị chuỗi cung ứng và gia tăng giá trị trong hoạt động xuất khẩu.
